Warunki wojny okazały się i pod innym względem nadzwyczaj przyjemne. Mówię tu o stosunkach z ludnością. Nie trzeba było tu [Beskid Sądecki, Podhale] niczego szukać, bo wszystko czego dusza żołnierza walczącego dla szczęścia Ojczyzny pragnie było mu dane... Tu czułem się w Ojczyźnie, czułem się potrzebnym dla niej, jako jej obrońca. Od góry do dołu - ksiądz, gazda góralski, czy jego gaździna, mieszczanin czy robotnik - wszyscy szukali po prostu okazji, aby okazać swa sympatię do nas...

J. Piłsudski, Moje pierwsze boje

5. grudnia br. startuje projekt Genius loci, przygotowany przez Fundację im. Maurycego Mochnackiego we współpracy z przedstawicielami lokalnego środowiska oraz nauczycielami I Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Orkana w Limanowej. Na początku grudnia będziemy wspominać ważną rocznicę walk Legionów Polskich w Beskidach. Z tej właśnie okazji odbędzie się w Limanowej sesja zatytułowana Józef Piłsudski i jego środowisko literackie. W stulecie walk Legionów Polskich w Beskidach. Jeszcze przed południem I Liceum Ogólnokształcące im. W. Orkana gościć będzie panelistów z Krakowa i Warszawy, którzy przybliżą licealnej młodzieży literackie walory batalistycznego pisarstwa Piłsudskiego, a także sylwetki wybranych, dziś w dużej mierze zapoznanych, literatów-piłsudczyków (Strug, Daniłowski, Bandrowski).  Będzie to również okazja do przypomnienia postaci związanych z tym rejonem, takich jak Jerzy Żuławski, pisarz i eseista, oraz poeta, malarz – Tytus Czyżewski.

 

Zapraszamy również wszystkich zainteresowanych!

Program sesji:

5 grudnia 2014, godz. 10.10, I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Orkana w Limanowej

dr hab. Andrzej Waśko (UJ) – Józef Piłsudski jako pisarz-batalista

dr Krzysztof Fiołek (UJ) – O Jerzym Żuławskim, zapomnianej gwieździe Młodej Polski

red. Maciej Mazurek (Warszawa, „Arttak-Sztuki Piękne”) – Tytus Czyżewski: między nowoczesnością i tradycją

mgr Tomasz Tisończyk (UJ, Fundacja im. Mochnackiego) – Strug, Daniłowski, Bandrowski. Gawęda o pisarzach-piłsudczykach  

Miło nam poinformować, że konkurs na Stypendium im. Anny Stadnickiej został rozstrzygnięty.

W dniu 14 października 2014 Rada Stypendium w składzie: dr Justyna Chłap-Nowakowa (AIK), dr hab. Dorota Heck (UWr.), prof. dr hab. Krzysztof Dybciak (UKSW), dr hab. Krzysztof Koehler (UKSW) – Przewodniczący Komisji, prof. dr hab. Katarzyna Stadnicka (UJ), dr hab. Maciej Urbanowski (UJ), dr hab. Andrzej Waśko (UJ), wybrała laureatów, którzy w bieżącym roku akademickim otrzymają stypendium w wysokości 5 tys. złotych.

  

 

 

 

Są to:

mgr Małgorzata Dzierzbińska-Kędziora (UKSW), tytuł pracy: „Opracowanie pierwszej krytycznej edycji szesnastowiecznej broszury politycznej pt. Philopolites, to jest miłośnik ojczyzny albo o powinności dobrego obywatela, ojczyźnie dobrze chcącego i onę miłującego, krótki traktat”

mgr Maciej Jaworski (UW), tytuł pracy: „Mit Orfeusza w literaturze polskiej XX wieku”

mgr Anna Kołos (UAM), tytuł pracy: „Sceptycyzm w literaturze polskiego baroku”

mgr Agnieszka Kowalczyk (UJ), tytuł pracy: „Poemat topograficzny. Tożsamość miejsca w poezji polskiej pierwszej połowy XIX w.

mgr Aleksandra Sidorowicz (UWr.), tytuł pracy: „Wojciech Skalmowski jako krytyk literacki”.

mgr Tomasz Tisończyk (UJ), tytuł pracy: „Idea osobowości i krytyka społeczeństwa masowego w dorobku naukowym i publicystycznym Stefana Kołaczkowskiego”.

mgr Sandra Trela (UŚ), tytuł pracy: „Rękopisy poetyckie Jacka Malczewskiego edycja krytyczna i interpretacja – autokorespondecja sztuk”.

 

Wszystkim Laureatom serdecznie gratulujemy. Pozostałych uczestników zapraszamy do udziału w kolejnej edycji konkursu. 

W sobotę 24 maja 2014 roku, w sali konferencyjnej domu franciszkańskiego San Antonio, przy ul. Krowoderskiej 7, w Krakowie, odbyła się zorganizowana przez Fundację im. Maurycego Mochnackiego prezentacja założeń programu edukacyjnego, adresowanego dla licealistów i studentów, pt. Genius loci. Kultura narodowa i współczesna edukacja literacka. Program ten ma łączyć zwiedzanie muzeów literackich i zabytków kultury narodowej ze wspólną lekturą wybranych arcydzieł literatury polskiej. W spotkaniu wzięli udział współpracujący z Fundacją im. Mochnackiego poloniści, nauczyciele liceów i gimnazjów z Krakowa, Zakopanego, Rabki, Tarnowa, Limanowej i Jeleniej Góry.

Spotkanie otworzył prezes FiM, dr hab. Andrzej Waśko, który przedstawił cele i program Fundacji. Następnie odbyła się, połączona z dyskusją, prowadzoną przez dr Edytę Gracz-Chmurę, prezentacja wybranych tras i tematów literackich, na którą złożyły trzy wystąpienia:

Dariusz Kawa Klucze do Krakowa – warsztaty literackie

Tomasz Tisończyk Źródła biją w górach. Literackim szlakiem Podhala

Anna Czartoryska-Sziler Warszawskie drogi do wolności

Owocne spotkanie zakończył wykład prof.Krzysztofa Koehlera z UKSW, pt. Humanistyczne peregrynacje po mądrość. Realizacja programu Genius loci ma się rozpocząć w nowym roku szkolnym i akademickim.

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć ze spotkania - Genius loci. Galeria zdjęć

Przedstawiciele Fundacji im. Maurycego Mochnackiego wzięli udział w obradach tegorocznej edycji Kongresu Polska Wielki Projekt organizowanego przez Instytut Sobieskiego w dniach 6-8 czerwca, w Warszawie. W inauguracyjnym panelu zatytułowanym "Strategie promocji wartości – prawo, media, rodzina, edukacja" głos zabrał prezes Fundacji – dr hab. Andrzej Waśko. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie inicjatyw obywatelskich w uzupełnianiu systemowych form edukacji, które z roku na rok cechuje coraz niższy poziom nauczania. W działalności instytucji pozarządowych dostrzegł szansę na przywrócenie świadomości historyczno-literackiej młodemu pokoleniu.

W sobotę, 7 czerwca reprezentanci Fundacji spotkali się z prof. dr hab. Ewą Thompson, wybitną literaturoznawczynią, wykładowczynią Rice University w Houston, którą kapituła Nagrody im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego postanowiła uhonorować medalem „Odwaga i Wiarygodność”. Imprezą towarzyszącą obradom w niedzielę, (8 czerwca) był „Archipelag Kultury” – forum pozarządowych organizacji kulturalnych – w ramach którego Fundacja miała możliwość zaprezentować się publiczności Kongresu. Przez cały dzień można było odwiedzać stoisko Fundacji w holu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. 

Zapraszamy również do zapoznania się z galerią zdjęć z Warszawy oraz filmem z wystąpienia dra hab. Andrzeja Waśki 

28 marca 2014 w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie odbył się wieczór autorski dwójki poetów: Justyny Chłap-Nowakowej i Jan Owczarka, pt. Ucieczka z pustego nieba. Spotkanie zorganizowała Fundacja im. Maurycego Mochnackiego a prowadził je prof. Krzysztof Koehler.

Wiersze i sylwetki poetyckie Justyny Chłap-Nowakowej i Jana Owczarka łączy wiele: dojrzałość stosunkowo późnych debiutów, zakorzenienie w klasycznym nurcie poezji polskiej XX wieku, połączenie prostoty z literackim wyrafinowaniem, czytelna obecność w doświadczenia religijnego i losu polskiego w tematyce poszczególnych utworów. Justyna Chłap-Nowakowa jest znaną badaczką polskiej literatury emigracyjnej XX wieku, autorką monografii środowiska poetyckiego II Korpusu gen. Andersa oraz pracownikiem naukowym Akademii Ignatianum w Krakowie. Jej debiutem poetyckim jest wydany w ubiegłym roku przez Wydawnictwo Arcana tomik Niewidzialny ślad. Jan Owczarek, absolwent polonistyki i historii Uniwersytetu Wrocławskiego od 30 lat pracuje jako nauczyciel I LO w Jeleniej Górze, publikuje od roku 2009 i jest autorem pięciu tomików (Kantyczka prowincjonalna, Pieśn o ziemi, Chwila mistyczna, Wtedy zrozumiesz, Genealogia).

Wiersze przeczytane przez autorów poruszyły licznie zebraną publiczność. W prowadzonej przez Krzysztofa Koehlera rozmowie padło wiele interesujących uwag na temat miejsca poezji w życiu autorów (wypełnionego na co dzień nauczaniem literatury), dzieciństwa, melodii wiersza, patronów literackich i wielkiego znaczenia poezji Zbigniewa Herberta, którego Jan Owczarek jest świadomym uczniem i kontynuatorem.

 

Justyna Chłap-Nowakowa

UTRACONA HISTORIA

 

Za mali, żeby słuchać w skupieniu

i pamiętać dłużej niż przez mgnienie.

Zbyt głupi, by pytać o to, co istotne.

Ukradkiem zerkaliśmy w okno

przestępując z nogi na nogę:

jak tu doczekać kresu opowieści.

 

Z podwórka, jak syrena

wzywały sprawy pilne:

trzepak i gra w gumę.

 

„Co było potem” – dziś nikt nie dopowie.

Z niedosłuchanych wspomnień,

w których przeglądał się świat

jeszcze sprzed Wielkich Wojen,

ostały się odłamki drobne.

Nie umiem ich w historię złożyć.

 

Za późno już, by się cofnąć

i zawołać przez okno,

że teraz nie mogę wyjść.

 

Z tomu: Niewidzialny ślad, Kraków, Arcana, 2013.

 

 

Jan Owczarek

 

OBŁOKI NAD FERRARĄ

 

O jakże inne te obłoki niż z Pańskiego wiersza Panie Zbigniewie

Szara wilgotna i ciężka kurtyna

smutno zwieszona i ociekająca deszczem nad skulonymi sylwetkami

domów

 

Tak je przynajmniej zobaczyłem po raz pierwszy gdy jechaliśmy pociągiem

z Udine do Bolonii mijając szlachetną Padwę i Rovigo

 

Tak Rovigo gdzie gotów byłem wysiąść by zobaczyć miasteczko z

niepewnym i niejasnym statusem w Pana pamięci

 

Domy które zobaczyłem ze stazione były nowe i mało ciekawe

Padał deszcz i Włochy wydawały się nieprzychylne

 

W Bolonii też było pochmurno i alpejski wiatr przygnał deszcz aż tutaj

Zamiast radości renesansu snuła się londyńska wilgoć

Na pocieszenie wypiliśmy butelkę czerwonego wina chcąc niejako

ogrzać się słońcem Italii od środka

 

Zobaczyłem je kilka dni później

Były rzeczywiście takie jak je Pan opisał białe podłużne ostro

ścięte od spodu

 

Ja takie obłoki już widywałem nie w muzeach na obrazach wielkich

Mistrzów

ale podczas rowerowej wyprawy przez Suwalszczyznę

 

Senne prawie nieruchome ale stabilne i niezawodne jak amerykańskie

lotniskowce płynęły gładko i delikatnie głaszcząc szorstką

skórę krajobrazu

 

A może to co obserwowaliśmy Panie Zbigniewie to były manewry

Zastępów Anielskich

 

Ich zwarty biały szyk jak flotylla greckich łodzi która podąża wolno

i nieustępliwie na wojnę

z Północą

Polecamy

Wesprzyj nas

Fundacja im. Maurycego Mochnackiego może realizować swoje cele i projekty tylko dzięki Państwa wsparciu. Każda, nawet niewielka kwota wpłacona na nasze konto, stanowi dla nas istotną pomoc. Bardzo liczymy na wsparcie finansowe ze strony wszystkich, którym zależy na rozwoju polskiej humanistyki. Wszystkim Darczyńcom, Firmom oraz Instytucjom, które już wspierają nasze działania, serdecznie dziękujemy za pomoc i zaufanie.

Wpłaty (z dopiskiem „Darowizna”) prosimy kierować na konto: 

61 1090 2590 0000 0001 2274 4930 (Bank Zachodni WBK S. A.).

Kontakt

Dane Fundacji im. Maurycego Mochnackiego:

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

tel: 789 293 182

Adres korespondencyjny:  ul. Powstańców 121A, 31-643 Kraków

KRS 0000493290

NIP 9452177380

REGON 123023891

Nr konta: 61 1090 2590 0000 0001 2274 4930 WBK Bank Zachodni