"Ucieczka z pustego nieba" - relacja z wieczoru poetyckiego Justyny Chłap-Nowakowej i Jana Owczarka

28 marca 2014 w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie odbył się wieczór autorski dwójki poetów: Justyny Chłap-Nowakowej i Jan Owczarka, pt. Ucieczka z pustego nieba. Spotkanie zorganizowała Fundacja im. Maurycego Mochnackiego a prowadził je prof. Krzysztof Koehler.

Wiersze i sylwetki poetyckie Justyny Chłap-Nowakowej i Jana Owczarka łączy wiele: dojrzałość stosunkowo późnych debiutów, zakorzenienie w klasycznym nurcie poezji polskiej XX wieku, połączenie prostoty z literackim wyrafinowaniem, czytelna obecność w doświadczenia religijnego i losu polskiego w tematyce poszczególnych utworów. Justyna Chłap-Nowakowa jest znaną badaczką polskiej literatury emigracyjnej XX wieku, autorką monografii środowiska poetyckiego II Korpusu gen. Andersa oraz pracownikiem naukowym Akademii Ignatianum w Krakowie. Jej debiutem poetyckim jest wydany w ubiegłym roku przez Wydawnictwo Arcana tomik Niewidzialny ślad. Jan Owczarek, absolwent polonistyki i historii Uniwersytetu Wrocławskiego od 30 lat pracuje jako nauczyciel I LO w Jeleniej Górze, publikuje od roku 2009 i jest autorem pięciu tomików (Kantyczka prowincjonalna, Pieśn o ziemi, Chwila mistyczna, Wtedy zrozumiesz, Genealogia).

Wiersze przeczytane przez autorów poruszyły licznie zebraną publiczność. W prowadzonej przez Krzysztofa Koehlera rozmowie padło wiele interesujących uwag na temat miejsca poezji w życiu autorów (wypełnionego na co dzień nauczaniem literatury), dzieciństwa, melodii wiersza, patronów literackich i wielkiego znaczenia poezji Zbigniewa Herberta, którego Jan Owczarek jest świadomym uczniem i kontynuatorem.

 

Justyna Chłap-Nowakowa

UTRACONA HISTORIA

 

Za mali, żeby słuchać w skupieniu

i pamiętać dłużej niż przez mgnienie.

Zbyt głupi, by pytać o to, co istotne.

Ukradkiem zerkaliśmy w okno

przestępując z nogi na nogę:

jak tu doczekać kresu opowieści.

 

Z podwórka, jak syrena

wzywały sprawy pilne:

trzepak i gra w gumę.

 

„Co było potem” – dziś nikt nie dopowie.

Z niedosłuchanych wspomnień,

w których przeglądał się świat

jeszcze sprzed Wielkich Wojen,

ostały się odłamki drobne.

Nie umiem ich w historię złożyć.

 

Za późno już, by się cofnąć

i zawołać przez okno,

że teraz nie mogę wyjść.

 

Z tomu: Niewidzialny ślad, Kraków, Arcana, 2013.

 

 

Jan Owczarek

 

OBŁOKI NAD FERRARĄ

 

O jakże inne te obłoki niż z Pańskiego wiersza Panie Zbigniewie

Szara wilgotna i ciężka kurtyna

smutno zwieszona i ociekająca deszczem nad skulonymi sylwetkami

domów

 

Tak je przynajmniej zobaczyłem po raz pierwszy gdy jechaliśmy pociągiem

z Udine do Bolonii mijając szlachetną Padwę i Rovigo

 

Tak Rovigo gdzie gotów byłem wysiąść by zobaczyć miasteczko z

niepewnym i niejasnym statusem w Pana pamięci

 

Domy które zobaczyłem ze stazione były nowe i mało ciekawe

Padał deszcz i Włochy wydawały się nieprzychylne

 

W Bolonii też było pochmurno i alpejski wiatr przygnał deszcz aż tutaj

Zamiast radości renesansu snuła się londyńska wilgoć

Na pocieszenie wypiliśmy butelkę czerwonego wina chcąc niejako

ogrzać się słońcem Italii od środka

 

Zobaczyłem je kilka dni później

Były rzeczywiście takie jak je Pan opisał białe podłużne ostro

ścięte od spodu

 

Ja takie obłoki już widywałem nie w muzeach na obrazach wielkich

Mistrzów

ale podczas rowerowej wyprawy przez Suwalszczyznę

 

Senne prawie nieruchome ale stabilne i niezawodne jak amerykańskie

lotniskowce płynęły gładko i delikatnie głaszcząc szorstką

skórę krajobrazu

 

A może to co obserwowaliśmy Panie Zbigniewie to były manewry

Zastępów Anielskich

 

Ich zwarty biały szyk jak flotylla greckich łodzi która podąża wolno

i nieustępliwie na wojnę

z Północą

Konwersatorium Geografia literacka Polski (9 listopada 2013)

W sobotę, 9 listopada 2013 odbyło się w Krakowie konwersatorium poświęcone przygotowywanym przez Fundację im. Mochnackiego projektom naukowym i edukacyjnym Wstępem do dyskusji były trzy referaty poświęcone muzeom literackim i miejscom pamięci, związanym z historią literatury i kultury polskiej.

Jan Owczarek (Jelenia Góra) – Geografia literacka Polski

dr Edyta Gracz-Chmura (Mielec) – Geografia literacka – podróże edukacyjne w czasie i przestrzeni

Karolina Niżnik (Rabka) – Wstęp do literackiej geografii Podhala.

Teksty tych wystąpień opublikujemy w dziale „Artykuły”.